امیرآبادی فراهانی در گفتگو با رسالت؛ ژاپن و آلمان به تعهدات بین‌المللی خود عمل نمی‌کنند‌‌/ نباید تصمیم‌گیری‌های کشور را به اما و اگر محول کنیم

Print Friendly, PDF & Email

 بازخوردهای سفر نخست وزیر ژاپن و وزیر خارجه آلمان به ایران در گفت‌و‌گوی رسالت با صاحب‌نظران؛

آبی برای ترامپ گرم نمی‌شود

شینزو آبه بلندپایه ترین مقام اجرایی توکیو است که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به تهران سفر کرد. سفر دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا به ژاپن چند روز قبل از سفر آبه به تهران گمانه‌زنی‌ها پیرامون این سفر را تحت الشعاع تلاش توکیو برای کاهش تنش‌ها بین تهران- واشنگتن قرار داده است.

شینزو آبه بلندپایه ترین مقام اجرایی توکیو است که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به تهران سفر کرد. سفر دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا به ژاپن چند روز قبل از سفر آبه به تهران گمانه‌زنی‌ها پیرامون این سفر را تحت الشعاع تلاش توکیو برای کاهش تنش‌ها بین تهران- واشنگتن قرار داده است. همچنین مقامات ژاپن اعلام کردند که شینزوآبه قصد ندارد فهرستی از درخواست ها یا پیام دولت ترامپ را به ایران منتقل کند. سفر همتای آلمانی ظریف، تحویل نزار زاکا جاسوس آمریکایی لبنانی، نزدیک شدن به پایان ضرب الاجل درباره مسئله هسته ای و بن بست دیپلماتیک، دال بر این موضوع است که کاهش تنش ها عمده ترین ماموریت آبه است. 

اما باتوجه به سفر ناموفق پدر شینزوآبه، درسال ۱۳۶۲ شیناتزوآبه، وزیر امورخارجه ژاپن برای میانجری گری بین ایران و عراق به منطقه، این سوال پیش می آید که پدر نتواسنت نقش میانجی گری را به درستی ایفا کند حال پسر جا پای پدر می‌گذارد و بدون قصدی یک نقش ناموفق صلح را بازی می کند یا درصدد اجرای سیاست های آمریکا در منطقه است؟ آمریکا می دانست ژاپن یکی از قدرت هایی در منطقه است که رابطه خوبی با ایران دارد، اما آیا ژاپن با علم به این موضوع و فرصت طلبی آمریکا می خواهد با سفر به ایران بگوید پیام آور صلح درمنطقه بودم، اما نشد.

با تمام این ها بد نیست به وعده های بدون عمل کشورهای عضو برجام هم اشاره ای کنیم، مقامات ژاپن و آلمان که اخیرا به ایران سفر کرده اند خودشان یکی از اعضای این قراردادی که دولت امید آن را خورشید تابان می نامید هستند اما به تعهدات این قرارداد عمل نکرده اند و حتی شرکت هایشان هم بعد از خروج آمریکا و تشدید تحریم های همیشگی دمشان را روی کولشان گذاشتند و از ایران خارج شدند.
برای تحلیل این نشست های دیپلماتیک با چند تن از صاحب نظران این عرصه به گفت و گو نشستیم.

نمی‌توان به این کشورها اعتماد کرد

احمد امیرآبادی فراهانی،‌عضو هیئت رئیسه مجلس درمورد سفر نخست وزیر ژاپن بلندپایه‌ترین مقام این کشور و نشست با وزیر امورخارجه آلمان در ایران با محمدجواد ظریف با بیان اینکه ژاپن و آلمان ازکشورهایی هستند که به تعهدات برجامی خود عمل نمی‌کنند، به رسالت گفت:«روابط دیپلماتیک و ارتباط با کشورهای دیگر کار خوب و مناسبی است، اما باید توجه کرد که متاسفانه ژاپن و آلمان به تعهدات بین‌المللی خود عمل نمی‌کنند‌‌، آلمان یکی از ۶ کشور مذاکره کننده در برجام بود،‌ اما متاسفه علی‌رغم خروج بیش از یک سال آمریکا از برجام و هیچ اقدام عملی برای رفع تحریم‌ها و حل مشکلات مردم نکرده‌است.»

امیرآبادی فراهانی افزود:«همچنین باید توجه کرد که بلافاصله بعد از خروج آمریکا از برجام بسیاری از شرکت‌های ژاپنی از ایران خارج شدند و در عمل به تحریم‌کنندگان پیوستند و طرف آمریکا را گرفتند، به نظر می‌رسد حضور این مقامات درصورتی می‌تواند برای کشور ما مفید باشد که باعث اقدامی عملی درراستای حل مشکلات ملت شود.»

او ضمن تاکید بر اینکه نمی‌توان به این کشورها اعتماد کرد، ‌ادامه داد:«به این دلیل که بیشتر کشورها هماهنگ و همراه با کشورهای ابر قدرت دنیا به‌خصوص آمریکا هستند و بخش عمده‌ای از اقتصادشان دست شرکت‌های خصوصی است،‌ بنابراین هرچه هم ما به این شرکت‌ها بگوییم از کشورخارج نشوید دولت‌هایشان نمی‌توانند کاری کنند. زیرا بخش عمده‌ سرمایه‌گذاران این شرکت‌ها صهیونیست و آمریکایی‌ها هستند.»

امیرآبادی فراهانی درپایان سخنانش تاکید کرد که نباید تصمیم‌گیری‌های کشور را شرطی کنیم، گفت:«به همین دلیل درست نیست براساس گفت‌وگو برای کشور تصمیم بگیریم، نباید تصمیم‌گیری‌های کشور را به اما و اگر محول کنیم که اگر وزیرخارجه آلمان و نخست وزیر ژاپن بیایند چه اتفاقی می‌افتد،‌ با این روش هم به اقتصاد کشور و هم به مردم لطمه خواهد خورد. باید خودمان روی پای خودمان بایستیم و براساس داشته‌ها و توانمندی‌های خودمان تصمیم بگیریم.»

ایران علاقه دارد که سفر آبه به پیشبرد مناسبات دو جانبه کمک کند
در ادامه حشمت الله فلاحت پیشه رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با رسالت اظهار داشت: «سفر آبه چند ماموریتی است و مناسبات دو جانبه و نیز اختلافات ایران و آمریکا را در بر می گیرد. ژاپنی ها بسیار علاقه مند به ایفای نقش میانجیگری در این مناسبات هستند.» 

رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس افزود: «درست در ایامی که کشورهای منطقه نقش تنش زایی دارند کشوری از شرق آسیا سیاست میانجی گرانه را در پیش می گیرد در نتیجه می توان گفت این سفر تک ماموریتی نیست.»

فلاحت پیشه عنوان کرد: «باتوجه به برگزاری جشن نودمین سالگرد مناسبات دو طرف، جمهوری اسلامی ایران علاقه دارد که سفر نخست وزیر ژاپن به پیشبرد مناسبات دو جانبه کمک کند ولی طرف مقابل سعی می کند این موضوع را در قالب میانجگری مطرح کند.»

وی افزود: «بخش اعظم مواضع ترامپ در مدت سه ساله ریاست جمهوری آمریکا، به شدت ضد ایرانی و منفی بوده است و تنها در سفر اخیرش به ژاپن در قبال ایران موضع مثبت گرفته است لذا این موضوع نشان دهنده این است که ژاپنی ها برای تعدیل مواضع آمریکا اثرگذاری داشته اند بنابراین ژاپنی ها و بسیاری از تحلیلگران به نقش میانجی گرایانه ای ژاپن امیدوار هستند، منتهی اتفاقی که در توکیو افتاد در قالب حرف بود و هنوز در قالب عمل قرار نگرفته است.»

فلاحت پیشه معتقد است: «اگر ژاپنی ها از این اختیار برخوردار باشند که یک سری تغییرات عملی را در این مناسبات شکل دهند و آمریکا این فشارهای اقتصادی و تحریم هایی که در پیش گرفته را تعدیل کند آن زمان می توان گفت که این سفر جنبه های میانجی گرانه اش غلبه پیدا می کند در غیر این صورت سفر آبه تفاوتی با دیگر سفرها و رفت و آمدها نخواهد داشت.»

رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید بر اینکه آمریکایی ها ابزارهای خودشان را از دست داده اند گفت: «تعدیل مواضع آمریکایی ها مشهود است منتهی در عمل کاری انجام نداده اند به مانند کره شمالی، در این کشور نیز مواضع بسیار نرمی اتخاذ کردند ولی در عمل کاری انجام ندادند اما موضوع ایران متفاوت است و آمریکایی ها خودشان می‌دانند که هر چند در حال حاضر فضای دیپلماسی غالب است ولی ایرانی ها نمی خواهند به گونه ای ادامه پیدا کند که کماکان سراشیبی تغییرات به ضرر ایران باشد، این امریکایی ها هستند که برای احیای پل هایی که با خروج از برجام ویران کردند روز به روز زمان از دست می دهند.»

دیدار «شینزو آبه» با مقام معظم رهبری مهم‌ترین دیدار است
حمیدرضا آصفی سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه نیز درباره پیامدهای حضور نخست‌وزیر ژاپن در ایران به «رسالت»‌گفت: سفر «شینزو آبه» به ایران از نظر آنکه ژاپن متعلق به قاره آسیا بوده می‌توان گفت سفر مهمی است. از ابتدای انقلاب تاکنون روابط ایران و ژاپن خوب و تقریبا بدون مشکل بوده است.»

او افزود: «ژاپنی‌ها در مقاطعی به جهت برخی فشار‌ها توان همکاری اقتصادی با جمهوری اسلامی را نداشته اند اما اگر از این موضوع بگذریم متوجه می‌شوید که روابط ایران با ژاپن در ابعاد بسیار مختلفی خوب بوده است.»

سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه ادامه داد: «با توجه به این که «شینزو آبه» پیش از سفر به ایران با ترامپ هم ملاقات داشته، رئیس‌جمهور آمریکا از او درخواست کرده تا با ایران درباره آمریکا صحبت کند، چرا که او تقریبا با تمام کشورهای منطقه مذاکره داشته و دیدگاه‌های بسیاری را همراه خود دارد.»

آصفی ادامه داد: در سفر آقای «آبه» به ایران دو ملاقات بسیار مهم رخ خواهد داد، اولین ملاقات، ملاقات او با رئیس‌جمهوری و دومین ملاقاتش که بسیار هم مهم است دیدار با رهبر معظم انقلاب است. این سفر به نخست وزیر ژاپن امکان می‌دهد تا اهمیت جمهوری اسلامی را از نزدیک مشاهده و لمس کند. شینزو آبه پیش از سفرش به ایران برخی موارد را مطرح کرده بود که این موارد حاکی از درایتش بوده چرا که در تلاش است تا از مطرح کردن نکات حساسیت‌برانگیز در ایران پرهیز شود که این موضوع خود نکته خوبی است.»

در ملاقات شینزو آبه با رهبر معظم انقلاب چراغ راه و نکات کلیدی مطرح خواهد شد

سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه در پاسخ به این سوال که برخی می‌گویند ژاپن برای میانجی‌گری بین ایران و آمریکا دست به این سفر زده است، گفت: «بهتر است بگوییم او در این سفر قصد دارد تا نقطه نظراتش را مطرح کند و نقطه نظرات ایران را هم بشنود و این نظرات را با طرف‌هایی که پیش از آمدن به ایران جلسه داشته هم منتقل کند.»

آصفی ادامه داد: «به نظر می‌آید در دیدار شینزو آبه با مقام معظم رهبری چراغ راه، دستور کار و نکات کلیدی مطرح خواهد شد که باید صبر کرد تا فردا این ملاقات که در فضای دوستانه و محترمانه‌ای خواهد بود به چه نکاتی می‌رسند.»

او ادامه داد: «شینزو آبه در یک خانواده سیاسی بزرگ شده و پدرش هم به ایران آمده است که در آن زمان ملاقات‌های بسیاری خوبی با مقام معظم رهبری و دکتر ولایتی داشتند. طبیعی است که همان توفیق‌هایی که در آن سفر وجود داشته در این سفر باشد.»
آن دوران گذشته که آمریکا دستور دهد و کشورها تبعیت کنند
سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه با بیان این که کشورها در حال حاضر به دنبال منافع خود هستند، تصریح کرد: «دیگر آن دوران گذشته که آمریکا دستور دهد و کشورها تبعیت کنند، اگر هم کشوری از آمریکا تبعیت می‌کند ناچار به این اقدام است و قلبی نیست.»
او با بیان این که ژاپن متکی به نفت است، افزود: «نفت برای اقتصاد این کشور رگ حیاتی دارد و به همین جهت به منطقه وابسته بوده و طبیعی است که با نگرانی موضوع منطقه را دنبال کند.»

آصفی ادامه داد: «ژاپن در این سفر متوجه خواهد شد که ایران عامل ثبات در منطقه است نه بی‌ثباتی و آمریکا کشور عامل بی‌ثباتی در منطقه است. اگر آمریکا دست از سر منطقه بردارد و رژیم صهیونیستی به دنبال ایجاد تفرقه در منطقه نباشد کشورهای منطقه بایکدیگر به راحتی می‌توانند همکاری کنند. »

سخنگوی اسبق وزارت امور خارجه همچنین یادآور شد که ژاپن باید به این موضوع توجه کند که اگر در روابط اقتصادی با جمهوری اسلامی همکاری نداشته باشد تنها جای خود را به رقبای دیگر آسیایی خواهد داد. طبیعی است که ما در روابط خارجه‌مان با کشورهای آسیایی نگاه ویژه‌ای داریم به همین دلیل با چین یک روابط گسترده‌ای پیدا کرده ایم و ژاپن هم در این معادله جایگاه بالا و ویژه‌ای می‌تواند داشته باشد.»

سفر هایکو ماس و شینزو آبه با یکدیگر متفاوت است

در ادامه نیز سید هادی سیدافقهی کارشناس ارشد مسائل منطقه در گفت و گو با رسالت درباره دستاوردهای سفر مقامات کشورهای ژاپن و آلمان به ایران گفت: «سفر هایکو ماس و شینزو آبه با یکدیگر متفاوت است. آقای ماس به نمایندگی از اتحادیه اروپا آمد تا کارشکنی و فرار از مسئولیت و امضایی که در توافق هسته ای کرده بودند را توجیهه و ما را دعوت به سرسپردگی با آمریکا کند. مطالبات ما از اروپایی ها خرید روزی یک میلیون بشکه نفت و جایگزینی SPV به جای سوئیفت با نرخ دلار بود. در حالیکه با تهدید آمریکا، اروپا SPV را حذف کرد و به جای آن INSTEX را پیشنهاد داد.»

وی اظهار کرد: «INSTEX تحقیرآمیز است زیرا شبیه این سیستم را سازمان ملل با عراق بعد از جنگ با کویت تحت عنوان نفت در برابر غذا و دارو اجرا کرد. عراق در آن زمان در اوج ضعف بود و اگر ما INSTEX را بپذیریم یعنی ذلت را قبول کرده ایم. »

کارشناس ارشد مسائل منطقه ای افزود: «هایکو ماس در سفر به ایران خواستار سکوت کشور در برابر زورگویی آمریکا شد درحالیکه آنها باید به ما پاسخگو باشند ولی نمی توانند در برابر آمریکا ایستادگی کنند. به لحاظ اخلاقی و قانونی همه فشارها باید به سمت آمریکا سوق پیدا کند اما ما را مجبور به سازش می کنند. حرف اصلی هایکو ماس نگرانی از مسئله موشکی ایران بود. آنها همچنین از ایران درخواست کردند برای رفع پرونده های منطقه ای به آنها کمک شود و موضوع را به سمت کشورهای یمن، فلسطین و سوریه برد و این سخن یعنی برجام دو که در آن باز هم حق ما را ندهند. بنابراین ماس از ایران دست خالی بازگشت.»

سیدافقهی اشاره کرد: «در کنفرانس مطبوعاتی ترامپ با شینزو آبه در ژاپن اعلام شد هیچ مشکلی با ایران وجود ندارد جز اینکه دسترسی به بمب اتمی نداشته باشد. اما چه کسی به ترامپ اجازه می دهد 
درباره تشکیلات هسته ای ما اظهارنظر کند. تشکیلاتی زیر نظر سازمان ملل به نام آژانس بین المللی اتمی وجود دارد که صلاحیت رصد کشورها را برای ساخت بمب اتمی و پایبندی به قراردادها به عهده دارد و آمریکا حق دخالت در این زمینه ندارد.»

وی اضافه کرد: «ترامپ می داند ما نه بمب هسته ای داریم و نه به دنبال ساخت آن می رویم . او به دنبال امضای تفاهم نامه جدید با ایران است. اگر بر فرض محال دوباره با آمریکا مذاکره کنیم، پرونده دیگری مطرح می کنند تا تکلیف انرژی هسته ای و نفوذ ایران در منطقه پیش کشیده شود.»

سیدافقهی با اشاره به ورود نخست وزیر ژاپن به ایران گفت: «شاید شینزو آبه هیچ پیامی از طرف ترامپ نداشته نباشد و به دنبال آرام کردن جو میان ایران و آمریکا باشد. در حالیکه ما بارها اعلام کردیم که قصد جنگ با هیچ کشوری را نداریم. راهبرد ما آرام کردن تنش هاست زیرا به دنبال جنگ و تنش آفرینی نیستیم. شینزو آبه از موضع بالاتری در ساختار سیاسی به ایران آمده و حرف های مهمی به مقام معظم رهبری و آقای روحانی می زند و پاسخ های عقلانی و واقع بینانه را از ما خواهد شنید.»

وی در پایان سخنانش با اشاره به عدم اعتماد به دنیای سیاست گفت: «در عالم سیاست نکته ای به عنوان اخلاق و اعتماد و تضمین لفظی و قول وجود ندارد اما دولتمردان ما تازه متوجه این مسئله شده اند. به همین علت مقام معظم رهبری فرمودند برای مذاکره با اروپایی ها باید تضمین عملی گرفته شود. ما به توافق پایبند مانده ایم ولی هر فشاری می خواهند به ما وارد می کنند. این منطق چاقوکش ها و زورگوهاست لذا ما صبر استراتژیک را کنار گذاشته ایم و مقداری از تعهدات خود را کاهش داده ایم.»

انتهای پیام/